
冈波巴大师教言集GM18རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་སྒྲོས། སྙན་བརྒྱུད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་བཞུགསོ།
1-17-1a
༼ཙ༽
༄༅། །རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་སྒྲོས། སྙན་བརྒྱུད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་བཞུགསོ།
༄། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ།
།།རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་སྒྲོས༐ སྙན་བརྒྱུད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་བཞུགསོ།།
1-17-1b
༄༅༅། །བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདམས་ངག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། རྐང་པ་རེའུ་མིག་ལྟར་བསྣོལ། སྒལ་པ་ཆུ་ཤིང་ལྟར་བསྲང་། ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་ལག་པ་མཉམ་དུ་བཞག་ལ། ལུས་གནས་སུ་བཞག་པའོ། །དེ་ནས་ལུས་ལ་རྩ་གསུམ་གནས་ཏེ། རྩ་གསུམ་འདུས་པའི་མདོར་མཉམ་བཞག་བཅས་ནས། ལྟེ་བའི་ཐད་དུ་རྩ་དབུ་མའི་ནང་དུ། ཨཱ་དམར་པོ་ཤད་ལྟ་བུ་གཅིག་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ།
1-17-2a
དེ་ལྟར་བླ་མའི་མན་ངག་འདི། །ཉམས་སུ་ཡང་དང་ཡང་བླངས་པས། །ལུས་ལ་བདེ་དྲོད་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་། །སེམས་ལ་འོད་གསལ་ངང་གིས་འཆར། །བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་ཆེན་པོའི། །ཐབས་ལམ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་འདི། །སྐལ་ལྡན་ལས་ཅན་མ་ཡིན་པ། །གཞན་ལ་བྱིན་ན་དམ་ཚིག་ཉམས།། །།ན་མོ་གུ་རུ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་འཕོ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སྟེང་རླུང་མནན། སྒལ་པ་ལ་འོག་རླུང་དྲངས་ནས། ལྟེ་བའི་ཨཱཿསྙིང་ཁའི་ཧཱུཾ་ལ་བསྟིམ། ཧཱུཾ་གིས་བསྲུབས་འབྱེད་པ་བཞིན་དུ་འདུག་པར་བསམ། །དེ་ཅི་ཙམ་འཕྲོད་པར་སྦྱང་། ཧཱུཾ་ཕབ་ལ་སྙིང་ཀར། ཨཱཿཕབ་ལ་ལྟེ་བར་བཞག །དེ་ནས་འཕོ་བའི་དུས་སུ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་བསམ་ལ། ཀྵྻུ་བསམ་ལ། བུ་ག་ཧ་རེ་བྱས་ལ། གྲུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་རྩིབ་ལོགས་བག་ཅིག་མནན་ནས། སྟེང་རླུང་མནན། འོག་རླུང་དྲངས་ལ། ཨཱཿཧཱུཾ་ལ་བསྟིམ་ལ། ཨཱཿཧིག་མང་དུ་བགྲངས་བས། ཧཱུཾ་བུ་ག་ན་ཡར་དྲངས་ཏེ། ཡི་དམ་ལྷ་ལ་བསྟིམ། གཏུམ་མོ་དང་། འཕོ་བའི་མན་ངག །བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་དམ།། །།
1-17-2b
བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་འདུད། །མི་ལུས་འདོམ་གང་པོ་འདི་ལ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ན། སྐྱེ་མེད་མཚོན་པའི་ཡི་གེ་ཨཱཿགནས། ཨཱཿལས་སྐྱེ་མེད་མཚོན་པའི་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི་བྱུང་། དེ་ཡར་ཚངས་པའི་བུ་ག་ལ་ཟུག །མར་ལྟེ་བ་ནས་སོར་བཞིའི་ས་ན་ཟུག །རྩ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྐྱང་མ་གཡས་ཤེས་རབ་སྟེ། གཟུང་བ་དག་པ་ཡིན། རོ་མ་གཡོན་ཐབས་ཏེ། འཛིན་པ་དག་པ་ཡིན་གསུང་། ཀུན་དར་མ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ་ཡིན་གསུང་། གཏུམ་མོ་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འོང་བར་ངེས། རྨི་ལམ་དང་བར་དོ་འདུན་པ་ལས་འོང་བར་ངེས། འཕོ་བ་དམིགས་པ་ལས་འོང་བར་ངེས། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་དཔེའི་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ངེས། ཞེས་པ་འདི། གདམས་ངག་གི་ཚིགས་སུ་ཆེ་གསུང་། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་དུས་ནི། ཕོ་མོ་སྙོམས་འཇུག་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ། གཡས་གཡོན་འཕོ་དུས་སུ་སྐྱེ་བ། ཤི་ནས་བར་དོའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ། ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། འོད་གསལ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་རྒྱུ་དྲུག་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །རྨི་ལམ་གྱི་མན་ངག
བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྨི་ལམ་གྱི་མན་ངག་ལ་བཞི་སྟེ། རྨི་ལམ་བཟུང་བ་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། །རྨི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་རྨི་ལམ་བཟུང་བ་ནི། གཉིད་ལོག་པའི་དུས་སུ་སྨིན་ཕྲག་ཏུ་ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་སེམས་གཏད་ལ་གཉིད་ལོག །དེ་ནས་སད་པའི་དུས་སུ། རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པས་གཉིད་ལོག་གོ། རྨི་ལམ་ཟིན་དུ་འོང་བའི་དུས་སུ། རྨི་ལམ་མི་འཚམས་པ་སྣ་ཚོགས་འོང་ངོ་། །རྨི་ལམ་ཟིན་པ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ། ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

冈波巴大师教言集GM18 大慧法王言教 - 耳传明镜
1-17-1a
大慧法王言教。耳传明镜在此。
首先了解身体的自然状态。
大慧法王言教，耳传明镜在此。
1-17-1b
顶礼至尊上师。在实践教言时，应当如此了解：首先了解身体的自然状态，即双腿交叉如格子，脊背挺直如木杖，两手平放于脐下，将身体安住。身体内有三脉，在三脉交汇处保持等持，在脐轮正中央脉内，观想一个如竖线般的红色字母"啊"。然后精进用功。
1-17-2a
如此修持上师的口诀，反复实践，身体自然生热，心中自然现明光。这是伟大的那洛巴上师殊胜的方便道，若授予无缘无福之人，则破坏誓言。
顶礼上师！生起次第中的迁识法应当这样修持：按住上风，从脊柱引下风，将脐轮的"啊"（藏文：ཨཱ，梵文拟音：ā，梵文天城体：आ，梵文泰卢固体：ఆ，汉语字面意义：啊，汉语拟音：a）融入心间的"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文拟音：hūṃ，梵文天城体：हूँ，梵文泰卢固体：హూఁ，汉语字面意义：吽，汉语拟音：hong）中，观想"吽"如同搅动般。尽量熟练此法。将"吽"放置于心间，将"啊"放置于脐轮。然后在迁识时，观想前方虚空中有本尊，观想"克夏"（藏文：ཀྵྻུ，梵文拟音：kṣyu，梵文天城体：क्ष्यु，梵文泰卢固体：క్ష్యు，汉语字面意义：克夏，汉语拟音：ke sha），使顶孔张开，用两肘稍微按压肋骨，按住上风，引下风，将"啊"融入"吽"中，多念"啊-嘻"，将"吽"从顶孔拉上融入本尊。这是拙火和迁识的口诀，珍贵上师的心要。
1-17-2b
顶礼至尊上师！在这一寻（约一寻长）的人身中，脐轮变化轮有表示无生的字母"啊"，从"啊"生出表示无生的中脉，向上通至梵穴，向下通至脐下四指处。三脉的特性是：左脉为"让玛"代表智慧，是清净的所取；右脉为"若玛"代表方便，是清净的能取；中脉"昆达尔玛"是超越能所二取的。拙火确定由精勤修持而生，梦境和中阴确定由意愿而生，迁识确定由观想而生，事业手印确定是由范例而生。这是重要的口诀文句。智慧生起的时机：男女交合时生起，左右转换时生起，死后中阴时生起，强烈愤怒时生起，这是明光生起的六种因缘。
梦的口诀
顶礼至尊上师！梦的口诀有四：持梦、了知梦为幻、净化梦、修持梦的实相。首先，持梦是：入睡时将心专注于眉心的一个明点上入睡。醒来时，想着"我要在梦中认知梦境"然后入睡。当开始能够抓住梦境时，会出现各种不适宜的梦境。持梦就是在梦境中意识到一切都是梦。


 །རྨི་ལམ་མ་ཟིན་ཡང་། ད་རུང་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཡང་ལ་ལྷུང་བ་ལ་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། དེ་ནི་རྨི་ལམ་
1-17-3a
བཟུང་བའོ། །རྨི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ནི་ལུས་མེད་པས། སེམས་ཇི་ལྟར་ཡང་བཏུབ་པས། ལྷའི་ཡུལ་བལྟ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་བལྟ་བ་དང་། ཉི་ཟླ་ལག་པས་འཛིན་པ་དང་། གཡང་དང་། ཆུ་དང་། མེ་རྣམས་སུ་མཆོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་གཞན་བལྟ་བ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པར་འཕྱོ་སྟེ། དེ་ནི་རྨི་ལམ་སྦྱང་བའོ། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་རྨི་ལམ་ཡིན་པས། དེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་མེད་ལ་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ག་ལ་ཡོད། ལུས་མེད་ན། འཇིགས་པ་ག་ལ་ཡོད། འཇིགས་པ་མེད་པས་སྒྱུ་མར་ཤེས་པའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི། སྣང་སྟོང་ངམ། གསལ་སྟོང་ངམ། བདེ་སྟོང་གང་ཡིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འོང་བ་ནི། ད་ལྟ་བསྒོམ་པ་བས་བདུན་འགྱུར་གྱིས་བསྒོམ་པ་བཟང་ངོ་། །དེ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་དུས་སུ་གང་བསྒོམ་ན། རྨི་ལམ་ན་བསྒོམ་པ་བཞིན་དུ། འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡང་བསྒོམ། དེར་བར་དོ་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་གོ། དེ་ནས་ཕ་མ་ལ་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བར་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྟོགས་ཏེ་འོང་། གལ་ཏེ་ལུས་ལེན་འདོད་ན། བདེ་བ་ཅན་དུ་སེམས་ཀྱི་སྨོན་པ་དྲག་པོ་བཏང་ངོ་། །རྨི་ལམ་གྱི་མན་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་དམ།། །།
༄། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ།
དཔལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་། ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་གཉིས། ལུས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་།
1-17-3b
སེམས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་། །དེ་ལ་ལུས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ན། རྩ་དང་། རླུང་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གནད་མི་ཤེས་པ་དང་། འོད་གསལ་ངོས་མི་ཟིན། འཕོ་བའི་གདམས་ངག་མི་ཐེབས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་གདམས་ངག་སོ་སོའི་ཐད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ན། བསྒོམ་པ་གོལ་སར་འགྲོ་བའོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་དགོས་པས་ན། གསལ་བ། བདེ་བ། སྟོང་པའོ། རིག་པ་འོད་གསལ། གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འོང་གསལ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བའོ། །རིག་པ་འོད་གསལ་ནི། སེམས་ཙམ་པའི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསལ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་མལ་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ཉན་ཐོས་ལྟ་བུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་ནས་མེད་པའི་སྟོང་པའམ། ཞི་གནས་མེད་པའི་སྟོང་པ། གཏན་ནས་མེད་པའི་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ནམ། རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའོ། །དེས་ན། གསལ་བ། བདེ་བ། སྟོང་པ་གསུམ་མེ་དང་ཚ་བའི་རེག་བྱ་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། སྐུ་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ལམ་གྱི་དུས་སུ་རང་ལ་དེ་ལྟར་འཆར་ལ། འབྲས་བུའི་དུས་ཐ་སྙད་དམ། བརྗོད་པའི་མཐའ་འམ། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐུ་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བའོ། །ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང་། གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མོ། །སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་དང་དམ་ཚིག་གོ།

梦的口诀（续）
即使未能抓住梦境，仍会有执着，如害怕坠崖等。这就是持梦。
1-17-3a
全面净化梦境是指：由于在梦中无身，心可随意变化，可以观看天界，观看金刚座，用手抓取日月，跳入峡谷、水中和火中，观看其他国土，无碍飞行，这就是净化梦境。了知梦为幻是指：在梦中的执着是梦，它并非真实存在，不存在的事物怎会有恐惧等？因此，幻象等如何有身体？无身体怎会有恐惧？无恐惧即是了知为幻。修持梦的实相是指：应当修持现空、明空或乐空任一。这样修持比白天修持效果好七倍，这就是修持梦的实相。那么死亡时应当修什么？应当如在梦中修持那样在死亡时也修持，这样就能进入中阴明光。然后不对父母生起贪嗔，直接证悟大手印而来。如果想要获得身体，就应当对极乐世界发起强烈的愿望。这是珍贵上师的梦的口诀。
无二智慧大乐身
顶礼吉祥大乐身。无二智慧大乐身自然安住于一切众生中，使未觉悟者觉悟的方法有三：事物的自然状态、道的次第和果的生起次第。首先，事物的自然状态分为两种：身体事物的自然状态和
1-17-3b
心的事物自然状态。若不了解身体事物的自然状态，就不会了解脉、风和菩提心的要点，无法认识明光，无法掌握迁识法教授。身体的要点应当在各自的教授处了解。若不了解心的事物自然状态，则修行会误入歧途。因此，需要了解明性、乐性和空性。觉性明光不依赖于其他能照而自明，本性明光。觉性明光不同于唯识宗所认为的胜义自证自明的意识，而是如同瓶中的灯，自性明亮，不依赖其他能照而明亮。自性明亮的同时也是乐性，这不同于凡夫有漏的乐，而是大乐。不同于声闻的寂静之乐，而是无二智慧的大乐。这也是空性，不是本来不存在的空性，也不是止观不存在的空性，也不是完全不存在的空性，而是自性或自体空性。因此，明性、乐性、空性三者如火与热触一样不可分离，是四身自性任运成就。在道的阶段，自心如是显现，在果的阶段，超越名言、言说的边界和一切增益，为众生利益任运成就二身。道的次第分为两种：成熟之道和解脱之道。成熟之道分为两种：灌顶和誓言。


 དབང་ལ་བཞི་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་དྲུག་བསྐུར་བའི་གནས་ནི་ལུས།
1-17-4a
དྲི་མ་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག །ཉམས་མྱོང་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་། གདམ་ངག་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་སྟོན། དགོས་པ་ནི། ཐ་མལ་པའི་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་དགོས་པ་ཡོད།འབྲས་བུ་ནི། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པའོ། །གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་ནི་ངག །དྲི་མ་ནི། ངག་གི་དྲི་མ་དག །ཉམས་མྱོང་ནི། སེམས་རང་རིག་རང་གསལ་དུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་། གདམ་ངག་ནི། རྩ་རླུང་གི་གདམ་ངག་བསྟན། དགོས་པ་ནི། བདེ་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད། འབྲས་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་ནི་སེམས། དྲི་མ་ནི། སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་གསུམ་དག །ཉམས་མྱོང་ནི། བདེ་སྟོང་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་རྟོགས་པ་འབྱུང་། གདམ་ངག་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམ་ངག་བསྟན། དགོས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད། འབྲས་བུ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །གོང་མའི་དོན་དེ་ཚིག་གིས་བཀྲོལ་ནས་སྟོན་པས་ཚིག་དབང་ངོ་། །དོན་ཡེ་ཤེས་དང་དཔེ་རུ་འདོད་པ་ལས། དོན་གྱི་དཔེ་ནི། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་ཁྱོར་གང་བླངས་པའི་དཔེ་འམ། སྤྲིན་བར་གྱི་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་རྡོར་ལ་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་།། །།དམ་ཚིག་ལ་གཉིས་ལས། བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་དང་བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཅུ་བཞི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའོ། །བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་ནི། ཤ་ལྔ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔའོ། །གྲོལ་ལམ་ལ་གཉིས། བློ་འཆོས་པ་དང་། གཉུག་མའོ། །གཉུག་མ་ལ་གཉིས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། །བསྐྱེད་རིམས་ལ་གཉིས། མང་ལྡན་དང་། ཉུང་ལྡན་ནོ། །མང་ལྡན་ལ་གཉིས། རིམས་ཀྱིས་པ་དང་། ཅིག་ཆར་བ་དང་། །རིམས་ཀྱིས་པ་ལ་གཉིས།
1-17-4b
རྣམ་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་རྣམ་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི། དང་པོར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་སྟེ། ཞག་གསུམ་ཚོགས་བསགས། དེ་ནས་བྲིས་སྐུ་དང་། སྐར་ཁུང་ལ་སོགས་པ་བཞག་ལ། དང་པོར་བལྟ། དེ་ནས་བསྒོམ། མ་གསལ་ན་ལོག་གནོན་ཟླ་བ་ཕྱེད་དུ་བྱ། དེ་ནས་ཡོར་ཡོར་པོ། །དེ་ནས་ཆ་ཤས། དེ་ནས་དུམ་བུའོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་པའོ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་གཞི་མཉམ་བཞག་དང་། རྗེས་ཐོབ་ལ་སྤྱོད་ལམ་དང་བསྲེ་བའོ། །ལམ་འཆོས་པ་ལ་གཉིས། བར་དོ་དང་འཆི་ཀ་མའོ། །བར་དོ་ལ་གཉིས། བསྲེ་བའི་མན་ངག་དང་། སྒྱུ་ལུས་ངོས་བཟུང་བའོ། །བསྲེ་བ་ལ། བར་དོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ། བཅུ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་ལ་གསུམ།མངོན་དུ་འོད་གསལ་བྱེད། དགོས་པ་ལམ་དང་རང་བཞིན་བསྲེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད། མཚམས་གསུམ་པས་སྦྱོར། རྨི་ལམ་བར་དོ་ལ་གསུམ། མངོན་དུ་རྨི་ལམ་བྱེད། མཚམས་འདུ་འཛི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་དང་། ཤེས་པ་ཚར་བཅད་པས་སྦྱོར། དགོས་པ་ཉིན་དང་མཚན་བསྲེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད། སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་གསུམ། མངོན་དུ་སྒྱུ་ལུས་བྱེད། དགོས་པ་བར་དོ་སངས་རྒྱས་པའི་དགོས་པ་ཡོད། མཚམས་སྦྱོར་ནི། ལས་རྒྱ་ལ་ཞེ་སྡང་མིག་སེར་མི་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མར་མོས་པར་བྱ་བ་དང་། དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ཞེན་ཆགས་མེད་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་རྨི་ལམ་ལ་ཚུར་བསྲེ་བ་དང་། རྨི་ལམ་བར་དོ་སྐྱེ་ཤི་ལ་ཕར་བསྲེ་བ་དང་། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་རྨི་ལམ་བར་དོ་གཉིས་སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་བསྲེ་བ་དང་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ནས་འགོལ་སར་རྨི་ལམ་ལ་ཤེས་པ་དྲག་པོ་གཏད་ལ། དང་པོ་རྨི་ལམ་བར་དོ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གིས་ལྷའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསམས་ལ། སྙིང་གར་མེ་ཚ་ཞིང་རྣོ་བ་ལ་སེམས་གཏད། དེ་ནས་མགྲིན་པར་སེམས་གཏད་ལ། རྨི་ལམ་
1-17-5a
སེམས་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་ཏུ་བྱའོ། །དེ་ནི་རྨི་ལམ་བཟུང་བའོ།

灌顶与誓言
灌顶分为四种：宝瓶灌顶的对象是身体，
1-17-4a
清净的是身体的垢染，体验是了悟一切法为心，教授是教示如幻的生起次第教授，目的是遣除凡俗的执着，果是获得两种色身。秘密灌顶的对象是语，清净的是语的垢染，体验是了悟心的自证自明，教授是教示脉和气的教授，目的是了悟乐空无二，果是获得圆满报身。般若智慧灌顶的对象是心，清净的是心的三种垢染，体验是生起无所执著的乐空之悟，教授是教示大手印教授，目的是获得大手印成就，果是获得法身。通过言词解释上述意义而授予的是词灌顶。关于意义智慧的比喻：意义的比喻如从大海中取一勺水的比喻，或如云间的太阳。智慧的秘密金刚应当保密。
誓言分为两种：防护誓言和受用誓言。防护誓言是指十四根本堕罪及其支分。受用誓言是指五肉和五甘露。解脱道分两种：调心和本性。本性分两种：生起次第和圆满次第。生起次第分两种：多支和少支。多支分两种：渐次和顿时。渐次分两种：
1-17-4b
学习形相和学习如幻生起次第。首先学习形相是：先供养上师三宝，三天积累资粮，然后摆放绘画的本尊像和窗等，先观看，然后修习。若不清晰，则对治修半月，然后是模糊形状，然后是各个部分，然后是各个细节。之后学习如幻。圆满次第分两种：正行等持和后得与行为融合。调整道有两种：中阴和临终。中阴有两种：融合教授和认识幻身。融合中，三种中阴共十二种：首先是生死中阴三种：现前明光，目的是道与自性融合，通过三个阶段衔接。梦中阴三种：现前梦境，通过减少活动和切断意识来衔接，目的是日与夜融合。有中阴三种：现前幻身，目的是在中阴成佛，衔接是对事业手印不生黄眼愤怒，对一切法修如幻信解，对任何事物无贪执。然后是生死中阴向内融入梦中阴，梦中阴向外融入生死中阴，生死中阴和梦中阴两者融入有中阴，共十二种。然后在关键处对梦强力专注，首先在梦中阴有五：瞬间观想如幻的本尊身，专注于心间炽热锐利的火，然后专注于喉间，对梦
1-17-5a
生起强烈的意愿。这就是抓住梦境。


 །དེ་ནས་གཉིད་མཐུག་པོ་རྨི་ལམ་མི་འགྱུར་བའི་དུས་དེར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་བྱུང་དུས་རྨི་ལམ་ཡིན་སྙམ་པ་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ཤེས་པའོ། །རྨི་ལམ་སྦྱང་བ་ནི། རྨི་ལམ་དེ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྤྲུལ། གཅིག་ཏུ་བསྡུ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པར་བསམ། རེས་འགའ་འོད་དུ་བསམ། རེས་འགའ་དུམ་བུར་གཏུབས་པ་ལ་སོགས་པར་བསམ་པའོ། །དེ་ནི་སྦྱང་བའོ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་དེ་འོད་གསལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ལྟེངས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་ལྔའོ། །དེ་ཡང་གཉིད་མཐུག་པོ་རྨི་ལམ་མེད་པའི་དུས་དེར་ཡེ་ཤེས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་འབྱུང་། དེ་ནས་གཉིད་སད་དེ་ད་ཅིའི་རྨི་ལམ་དྲན་ཙམ་ན། རྨི་ལམ་དེ་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསམ། དེ་ནས་རྨི་ལམ་དང་རང་བཞིན་བསྲེ་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་དེ་འོད་གསལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་བསྲེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་ནི། རྨི་ལམ་ནི་སྒྱུ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དྲག་ཏུ་བྱ། དེ་ནས་ཉིན་པར་བསྒོམ་སྟེ། དང་པོ་མགྲིན་པའི་ཨ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་སེམས་གཏད་ལ་རྨི་ལམ་བཟུང་། དེ་ནས་སྒྱུ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ནས་བདག་གི་ལུས་བརྒྱ་དང་སྟོང་དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྨི་ལམ་སྦྱང་། དེ་ནས་འཇིགས་པ་དང་། ཡ་ང་བ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ནས་ལམ་དང་རང་བཞིན་བསྲེ་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་དེ་འོད་གསལ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །ཉིན་པར་དང་མཚན་མོའི་མཚམས་སྦྱོར་ནི། སྒྱུ་མ་འདི་རྨི་ལམ་ཡིན་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བཏང་། མཉམ་བཞག་འོད་གསལ། རྗེས་ཐོབ་ལ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་གཉིས་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་བྱུང་ཙ་ན། འོད་
1-17-5b
གསལ་རྒྱུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ནམ་ཞིག་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་འཆི་རྟགས་བྱུང་ཙ་ན། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསྒོམ་པའོ། །དངོས་གཞི་མཉམ་བཞག་ལ་གཏུམ་མོ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་བསྡུ་ན་ལྔ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཏུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ། །ལས་ཀྱི་གཏུམ་མོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཏུམ་མོ། །གཏུམ་མོ་ཆེན་མོའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ལུས་ཀྱི་གནད་དང་། རྩའི་གནད་དང་། རླུང་གིས་གནད་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ནི། སྟེང་རླུང་མནན་པ་དང་། འོག་རླུང་བཏེག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན། ཁྱད་པར་ནི། ཤེས་པ་སྣ་རྩེའི་བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་གཏད་པའོ། །ལས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ནི། རང་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་ལས་ཀྱིས་མུ་དྲ་ལ་སེམས་གཏད་ལ། ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྟེ་བའི་ཨ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་བསམས་སྟེ། ལྟེ་བའི་ཨ་ལ་སེམས་གཏད་ལ་བསྒོམ་མོ། །ཕྱག་རྒྱ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་བསྡུ་བའི་དོན་དུའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཏུམ་མོ་ནི། སྟེང་འོག་གི་རླུང་མནན་ལ། སེམས་གང་ལ་ཡང་མི་གཏད་པར། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ལྷུག་པར་བཞག་པའོ། །གཏུམ་མོ་ཆེན་མོ་ལ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྦ་བ་བཞི་ནི། ལུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སྦ་བ། རྩ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སྦ་བ། རླུང་འཕྱེ་བོ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་རྩེ་ལ་སྦ་བ། སེམས་གསང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་སྦ་བ་ལ་སོགས་པ། རྐྱེན་བཞི། རྟགས་བཞི། འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག །རྒོད་ན། རྣམ་ཤེས་རླུང་དང་འགྲོགས་ལ་འོག་སྒོ་མར་ལ་དཀར་རྒྱངས་ཀྱིས་དབྱུང་ངོ་། །རླུང་འཁྱིམས་ནས་ཤ་འཕྲིགས་པ་སོགས་བྱུང་ན། སེང་གེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་པ་དབྱུང་། མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་ན། བདེ་བ་
1-17-6a
བཙན་ཐབས་སུ་དབབ་པའི་མན་ངག་བྱ་སྟེ། སྟེང་རླུང་ཅུང་ཟད་བཏེགས་ལ། ཨ་ལོང་འབྱེད་འཛུམ་བྱ། བཙུམ་ཙ་ན། མེ་ཡང་དམར་ཡལ་ཡལ་ཡར་ལ་ནར་གྱིས་སོང་བར་བསམ། བྱང་སེམས་བ་ཐག་ལྟ་བུ་མར་ལ་བབས་པས་མེ་དམར་ཡལ་གྱིས་སོང་བར་བསམ་ལ་འབྱེད་འཛུམ་བྱའོ།

梦的修持与融合
然后，在熟睡无梦之时智慧生起。当梦出现时，认识"这是梦"就是了知梦境。净化梦是指：将梦境变化为百千个，再合为一体，想象前往三十三天和地狱等处，有时观想为光，有时观想为被切割的碎片等。这就是净化。然后应当直接观修梦境为明光实相。这样有五个要点：首先在熟睡无梦时开启智慧；然后梦境生起；接着醒来时一想起刚才的梦，就观想那梦为幻象；然后融合梦境与自性，即将梦观为明光实相；然后连接梦与白昼的衔接，即强烈想着"梦是幻象"，然后在白天修习：首先专注于喉间半个"啊"字持梦，然后了知这是幻象，是梦；然后净化梦，如将自身变化为百千个等；然后了知恐惧和可怕事物为幻象；然后融合道与自性，即将梦观为明光空性，这就是修持实相。日夜的衔接是：强烈发愿"这幻象是梦"，等持时为明光，后得位为梦与幻的了知。当日夜二时的了知变得相同时，称为"持续明光"，如经中所说："瑜伽士无日无夜。"
1-17-5b
当外内密死亡征兆出现时，地融入水，水融入火，火融入风，此时应如下文所说修持。正行等持中拙火四十二种归纳为五种：瑜伽拙火、智慧拙火、业拙火、大手印拙火和大拙火。第一种有四：身体要点、脉要点、风要点和心要点。智慧拙火与前相似，如按住上风，提起下风等，特别之处是将心专注于鼻尖前的空中虚空。业拙火是：专注于与自己相应的事业手印，观想手印与脐轮的"啊"无别，专注于脐轮"啊"修持。专注于手印是为了摄心。大手印拙火是：按住上下风，心不专注任何处，了知一切二相为不二，然后放松安住。大拙火有十六种：四种隐藏：身隐于智慧轮，脉隐于如意树，风隐于如意树梢，心隐于密轮等；四种缘，四种相，四种果，共十六种。若心散乱，识与风相伴，应从下门白亮地向下排出。若风郁结导致身体僵硬等，应结狮子解脱印排出。若只是无念状态，应用强制下降乐的口诀：
1-17-6a
即略微提起上风，开合小指，合时观想火红闪闪向上延伸，菩提心如细绳向下降，观想红火闪烁，然后开合。
;


 །མཐེ་བོ་དང་སྲིན་ལག་གི་སྦྱོར་བ་ཡང་བྱ། ལས་རྒྱ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཞིང་སྐྱེས་མ་དང་། སྔགས་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པ་བཙལ་ལ་གནས་དབེན་པར་བྱ། སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ། དཀར་གསུམ་བཟའ་བ་དང་། སྐུ་བསྙེ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ། དང་པོར་གཟུགས་ལ་བལྟས་པས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་བསྒོམ། དེ་ལ་མ་སྐྱེས་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཏམ་བྱ། སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་བསྒོམ། དེ་ལ་མ་སྐྱེས་ན། ལུས་ལ་དྲི་བཟང་པོ་བྱུགས་ལ། དེ་ལ་བསྣོམས་པས་བདེ་བ་སྐྱེ། དེ་ལ་མ་སྐྱེས་ན། མཆུ་འཇིབ་པ་དང་། འོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རོ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་བསྒོམ། དེ་ལ་བསླབ། དེ་ལ་མ་སྐྱེས་ན། རེག་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་ཤེས་བཞི་དང་ལྡན་པས། རྡོ་རྗེ་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། དང་པོར་དབབ། བཟུང་། བསྐྱིལ། བཟློག །རྩ་རླུང་དྲག་པོའོ། །བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་ན། མི་རྟོག་པ་བཙན་ཐབས་སུ་དབབ་པའི་དམིགས་པ་བྱ། སྟེང་འོག་གི་རླུང་མཐུན། མདུན་དུ་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལ་སེམས་གཏད་ལ་བསྒོམ། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ། བདེ་སྟོང་གཉིས་ཀ་མ་བྱུང་ན། བདེ་སྟོང་གཉིས་ཀ་བཙན་ཐབས་སུ་དབབ་པ་སྟེ། རི་མཐོན་པོའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ལ། ཤེས་པ་བར་སྣང་ལ་གཏད་ལ། རླུང་བཏེག་པ་དང་མནན་པ་དང་བསྟུན་ལ་འབྱེད་འཛུམ་བྱའོ། །དུ་ཁྲོད་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་ན། བདེ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་གཉིས་རེས་མོས་བྱས་ལ་བསྒོམ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་རྗེས་བསྲེ་བའི་མན་ངག་ནི། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའོ། །མཚན་
1-17-6b
ཉིད་ལྡན་པའི་ལས་རྒྱ་དང་གཉིས། གནས་དབེན་པར་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་ཡོལ་བས་བར་བཅད་ལ་གཉིས་ཀ་བདེ་བ་བསྒོམ། མི་གསལ་ན་ཡོལ་བ་བསམ་ལ། ཡང་ལྟ་བསྒོམ་བྱ་ཞིང་བསྒོམ། དེ་སྣང་བ་ལ་བསྒོམ། རང་ལ་བསྒོམ་ཡང་བལྟ། སྣང་བ་ལ་སྦྱར་རོ། །མཚན་མོ་བསྲེ་བ་ནི། དང་པོ་རྨི་ལམ་བཟུང་བ་དང་། སྦྱང་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྨི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །མ་བྱུང་ན་ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་རྨི་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་འདུན་པ་བྱ། ཐུན་མོང་ལ་སྟོན་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོའམ། རླུང་བཅིང་བ་ཙམ་བྱའོ།། །།བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གནས་པ་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་ལ། གནས་པ་གཙོ་བོར་མི་བྱ། གནས་པ་ནི། བརྒྱལ་བ་དང་། གཉིད་འཐུག་པོ་དང་། ར་རོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་ཅིར་སྣང་ཡང་སེམས་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་སྟེ། རྟོགས་པའོ། །དེ་རྒྱུན་བསྲིང་ཞིང་། དེའི་ཉམས་བརྟན་པ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། རྟོགས་ནས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ཡང་། མཚན་བཅས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་མཐའ་དག་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མན་ཆད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ། སེམས་སྤྲོས་བྲལ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་ཕྱམ་མེ་བའི་ཉམས་བརྟན་པ་ནི་རྟོགས་ནས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་རྟོགས་ནས་མཚན་བཅས་བསྒོམ་པ་ནི། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་པོའི་རྗེས་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཆགས་སྡང་གི་གཉེན་པོར་འགྲོ་དགོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་སུ་ཤེས་པས། རང་གི་སེམས་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་གཉེན་པོར་འགྲོ་བའོ། །རིག་པ་
1-17-7a
རང་རིག་སྟོང་པར་མྱོང་བའི་ཚེ། ཡང་དག་པས་སྟོང་། དོན་དམ་པས་སྟོང་སྟེ། དེ་ནས་སྟོང་པ་དེ་བརྟན་པའོ། །བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་མན་ངག་གོ། །།བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་སེམས་བསྒོམ་ན། དང་པོར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མ་ལོ་བརྒྱད་མའམ། བཅུ་གཉིས་མའམ། མཚན་ལྡན་བཙལ་ལ་བསླབ་སྦྱང་བྱ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དུ་བྱས་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ།

拙火与手印修持
还应做拇指与食指的手印。学习业手印是：寻找田生女和咒生女等，在僻静处，做心的融合：食用三白，做身延等，首先看到形相生起乐，对此修持。若未生起，则进行欲爱之谈，依靠声音修持乐。若未生起，则在身上涂抹香料，依此修习生起乐。若未生起，则通过吸吮嘴唇、吮乳等，依靠味道修持乐。对此学习。若未生起，则依靠触觉学习：具足四种想法，加持金刚和莲花，首先下降、持住、盘绕、返转，强烈的脉风。若只是成为纯粹的乐，则做强制下降无念的观想：上下风配合，专注观想前方任何一个物体，然后观空。若乐空两者都未生起，则强制下降乐空两者：去到高山顶端，将心专注于空中，配合提起和按下气息做开合动作。若只是荒凉之地，则交替修持乐和无念。生起圆满次第也是如此。等持后得融合的口诀是：日和夜。具足相
1-17-6b
特的业手印有两种：在僻静处做菩提心的仪轨，然后用帷幕隔开，两人都修持乐。若不清晰，则观想帷幕，又观修。然后在现相中修持，在自身修持又看现相中应用。夜间的融合是：首先持梦、净化、了知如幻、修持梦的实相。若未生起，则半月或一月中专注于梦境。若向普通人教授，则只教智慧拙火或只是约束气息。
顶礼至尊上师！关于安住与了悟两者，不应以安住为主。安住在昏厥、熟睡、醉酒等中也有，因为没有了悟。以了悟为主是指：无论什么现象都是心，因为明亮。明亮的体验称为心，因为有觉知。觉知本性不成立，是空性，即了悟。延长它的相续，稳固其体验称为修持。这又分为为了了悟而修和了悟后的修持。所有有相的修持和如幻观以下都是为了了悟而修持。一切现象是心，心离戏论和执取，如虚空中央平等的稳定体验是了悟后的修持。了悟后再修有相，就像找到大象后还寻找大象的足迹。这也必须成为贪嗔的对治，因为了知一切为心，无执取的自心成为对治。觉知
1-17-7a
自明空性的体验时，是由真实空，由胜义空，然后稳固那空性。这是珍贵上师的口诀。
顶礼至尊上师！修持菩提心时，首先寻找八岁或十二岁或具相的业手印，进行学习修练，两人皆持天尊之慢，然后加持。


 །རྡོ་རྗེ་པདྨ་ལས་རྒྱ་དང་བྱ་དགོད། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་སོར་གཅིག་གི་ལྟག་ཏུ་བཅོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་གཅིག་བསྒོམས་ལ། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བསྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར། ཧཱུཾ་གི་སྒྲས་དབུགས་གྱེན་ལ་འཐེན་ལ་ཡང་ཡང་དྲང་ངོ་། །མུ་དྲཱ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གི་བདེ་བ་གཡོ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །ཀུན་ཏུ་འཚོལ་བའི་བདེ་བ་ནི། མཆོག་དགའོ། །དེ་ཡང་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་དཔེའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་བཟུང་། དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རྐྱེན་བྱས། རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའོ། །པདྨར་ལྷུང་བའི་བར་ནི་དགའ་བྲལ་ལོ། །།གྱེན་ལ་དྲངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ལ་རིམ་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཟིན་ནོ། །དེ་ནས་རླུང་གྱེན་ལ་དྲངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། གཏུམ་མོ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས། སྤྱི་བོའི་བར་དུ་འཕྲོས་པས། ལུས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཁམས་སྦྱོང་། དེ་ནི་རླུང་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་དེ་རྟག་དུ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་ནས་སྤྱི་བོ་ནས། བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བར་དུ་ཕབ་ལ། འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ཏེ། རྟགས་སྨིག་སྒྱུ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ནས་གྱེན་ལ་བཟློག་སྟེ་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་པ་ནི། ཆུ་ས་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་དེ། རྟགས་མར་མེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་ལ་
1-17-7b
ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི་ཞི་གནས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཆ་མཉམ་པའོ། །དེ་འཕྲོ་བཅད་དེ། ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་ཀའི་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ལ་གསལ་བར་དམིགས་ལ། དེའི་བདེ་བས། ལུས་སྟོད་སྨད་དུ་ཁྱབ་པས་ཐིག་ལེ་ལ་བསྡུ། ཐིག་ལེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ནས་ནང་དུ་བསྡུས་ལ། རྟ་རྔ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ལ་ཁོང་སྟོང་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཡང་ཇེ་ཕྲ་ལ་རིམ་གྱིས་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་ལྡང་ན། ཐིག་ལེ་དང་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་སླར་དམིགས་ལ། ཡང་སྔ་མ་ལྟར་རིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་མོ།། །།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའོ།། །།
༄། །གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཆགས་པའི་ལམ་དང་། རང་ལྷག་པར་གནས་པ་དང་གསུམ།
༄༅། །བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཆགས་པའི་ལམ་དང་། རང་ལྷག་པར་གནས་པ་དང་གསུམ་ལ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་རླུང་སྦྱང་བ་ནི། གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་མན་ངག་གིས་བཟུང་བ་དང་། སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པས། རླུང་གང་འདོད་པར་ཟིན་པའམ་ཐོན་པར་བྱ། དེ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི། གྲོལ་ལམ་པ་དང་། ཕོ་ཉ་ལ་དགའ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྟེང་རྩ་རླུང་གི་གནད་དང་། འོག་སྐྱེས་པའི་གནད་དང་། སྒྲུབ་ཚིག་གི་གནད་དང་བཞིར་འདུས་ཏེ། དེ་ཡང་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱུ་བའི་རླུང་ཐམས་ཅད་དེར་མ་འདུས་པ་མེད་པས་ན། གནད་ཅེས་བྱའོ། །གྲོལ་ལམ་ནི། ཐབས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྔོན་དུ་བསྒོམ་
1-17-8a
ཏེ། དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤེས་པའོ།

菩提心修持法要
要与金刚莲花手印结合。观想金刚宝珠上方一指处有如芥子大小的甘露明点，然后与手印交合，不做搅拌动作，以"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文拟音：hūṃ，梵文天城体：हूँ，梵文泰卢固体：హూఁ，汉语字面意义：吽，汉语拟音：hong）的声音向上提气，反复牵引。依靠手印而动的乐为喜乐。全面探求的乐为胜乐。其中无念的刹那是比喻的俱生喜。保持心于此境界。这里，手印作为所缘条件，白色精液滴作为增上缘而生起的乐。落入莲花之间是离喜。
反复向上提气，逐渐能长时间保持心于俱生喜中。然后由向上提气的力量，拙火遍及所有境，散至头顶，清净身体的真实元素。这是风融入火的阶段，出现如烟的征相。然后从头顶将菩提心降至金刚宝珠，修持不变异，这是水融入火的阶段，征相如海市蜃楼。菩提心从金刚顶端返回至头顶，这是水融入地的阶段，征相如灯光。对此
1-17-7b
极其稳固和如萤火虫般显现，是止观圆满，与初禅等持相当。切断散乱，应当学习胜观：明确观想心间的果位明点，以其乐遍及身体上下，收摄于明点。明点也从外向内收摄，观想如马尾大小的中空形状。然后逐渐变细，修持为明光空性。若生起妄念，再次专注于明点与身体之间，然后如前逐渐修持为空性。
如此修持，会生起如无云晴空的征相，了悟一切法无我如虚空中央。
解脱道、贪着道和自增上安住
顶礼至尊上师！解脱道、贪着道和自增上安住三者是这样的：首先，净化气息是：通过二十四处的气息和明点口诀进行持守和净化等，使气息能随意控制或排出。然后体验俱生明光，解脱道者和喜欢使者的两者都依靠关键口诀：上部脉气要点、下部生殖要点和咒语要点四者汇集。这些是七万二千脉的根本，因为所有在这些脉中流动的气息无不汇聚于此，所以称为要点。解脱道是：先修方便天尊之轮，
1-17-8a
然后了知一切法为缘起。


 །མ་སྐྱེས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྟེང་གི་རྩ་རླུང་འདུས་པའི་རྩད་བཅད་དེ་བསྒོམ་པས། རྟགས་ལྔ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། ཚེ་ཅིག་ལུས་ཅིག་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བོ་གསུང་། དེ་ནས་ཕོ་ཉ་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་ན། དབང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པས་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་རིག་མ་མཚན་ལྡན་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཁྲིད་ནས། ལུས་སེམས་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསམ་པས། ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་སྒྱུ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད། ཐབས་དང་ལྡན་པས་ཉེས་པ་མེད། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བས་ཉེས་པ་མེད། གཉིས་ཀ་ཡང་། ལུས་ལྷའི་འདུ་ཤེས། ངག་སྔགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསུམ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དུས་རྟག་ཏུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཏེ་མི་འབྲལ་བས་ཉེས་པ་མེད། སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི། རེག་པ་བདེ་བར་འདོད་པའི་སེམས་དང་། བདེ་བ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། རེག་པ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐབས་དང་། བདེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བདེ་བ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་ལ་ཁྱེར་རོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་གནད་དང་། སྒྲུབ་ཆོད་ཀྱི་གནད་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པའི་དུས་སུ། སྟེང་རྩ་རླུང་གི་གནད་བཅས་པས། ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་ཡང་རང་ལ་བསྡུས་ནུས་གསུང་སྟེ། བྱང་སེམས་མི་འཆོར་ཏེ། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའོ།། ༈ །།བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལམ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་
1-17-8b
པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས། དང་པོ་སེམས་འཁྱོག་བསྲང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་རྣམ་རྟོག་སྤོང་། དེ་ནས་སེམས་ཞུན་ཐར་བཅད་པ་སྟེ། ནང་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཐོག་མཐའ་བཅད་པ་དང་། ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཐོག་མཐའ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཐོག་མཐའ་བཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་སྦྱང་། འཆི་བ་དོན་དམ་པ་འོད་གསལ་ལ་བརྟེན་ཏེ། མངོན་བྱང་ལྔ་ལས་རང་བཞིན་གནས་པའི་ལྷའི་སྐུར་སྦྱངས། ངག་ཐུགས་བསྐུལ་བའི་བཟླས་པས་དེ་ཝ་པི་ཙུ་བཟླས་པས་ངག་སྦྱང་། སྒྱུ་མ་རང་གི་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒྲོ་བཀུར་དང་བྲལ་བ་ལས་སྒྱུ་མའི་ཚོགས་བསགས། སྡིག་པ་སྦྱང་། མཐོང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བསླབ་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ། མང་པོར་སྤྲུལ་ཅིང་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བའོ། །དེ་ཉིད་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིད་མི་འོང་བ་འོང་བར་བྱ་བ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྨི་ལམ་སྤེལ་བ་དང་། རྨི་ལམ་སྦྱང་བའོ། །སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བསྲེ་བ་དང་། བར་དོ་དང་འོད་གསལ་བསྲེ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་འཆི་བའི་བར་དོ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་བར་དོ་དང་། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་། དེ་ཉིད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་བསམ་གཏན་གྱི་བར་དོའོ། །ནང་ལ་བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་རང་། ཕྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་མ་བྱུང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལས་མ་བྱུང་། ནང་བཅུད་འགྲོ་དྲུག་གི་སེམས་ལས་མ་བྱུང་།
1-17-9a
ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་མ་བྱུང་། དབང་པོ་དོན་སྣོད་ལྔ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མེད་ལ། ཡོད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་སྣང་རུང་མེད་པ་དེ་ཉིད། མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་འགག་རྒྱུ་མེད། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ། མེད་པར་བསྒོམས་པས་འགག་རྒྱུ་མེད་པ་དེ། ཡོད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་སྣང་རྒྱུ་མེད་པས། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པའོ། །མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པའོ། །ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་གྱི་དཔེ་དང་། སྤྲ་བ་དང་མེའི་དཔེ་དང་། ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་དཔེ་དང་། ནམ་མཁའ་ཡེ་དག་པའི་དཔེའོ། །དེས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྒྱ་ཆེ་བའོ།

解脱道与菩提心修持
应当领悟无生不生之义，通过追究上部脉气汇聚处并修持，五种征相会逐渐出现，据说在一生一身中即可获得大手印成就。然后若想依靠使者，应带有灌顶、誓言和戒律善净的具相明妃到僻静之处，净化身心。无论如何都应以一切智的心态，了知感受和贪爱如幻。由智慧合会触生，无烦恼；具足方便，无过失；不离慈悲菩提心，无过失。两者皆具足身为天尊之想，语为咒语之想，心为法性之想三种。恒常具足智慧不离，无过失。所要净化的是：希求触乐之心，执著乐之心，体验触乐之方便，全面执持乐之心，这样确定后携带。应当了知生乐的要点和修行成就的要点，在落入要点之时，具足上部脉气要点，能摄自身的手印之乐，不漏菩提心，具足誓言。
顶礼至尊上师！想要入道的
1-17-8b
所依之人，首先应当调直扭曲之心：放弃此世间的妄念。然后切断心的熔流，即以内依之悟断头尾和以外依之悟断头尾两种，以外依之悟断头尾为主净化心：依靠死亡胜义明光，从五次第证悟修炼为自性安住之尊身，以语意鼓励的诵咒修炼天语，以幻如己心无二离增减之幻积集资粮，净化罪业，学习广大见解，使心相续完全成熟，变现多身又合为一等净化幻相。了知梦中即是梦，使不来的睡眠降临，在梦中了知是梦，增加梦境，净化梦境。融合幻相与梦，融合中阴与明光。出生到死亡之中阴，梦之中阴，有之中阴，以及将此道带入禅定之中阴。内依的心之本性，非从外四大而来，非从空性虚空而来，非从内六道众生之心而来，
1-17-9a
非从蕴界处而来，非从五根尘器而来。修为无也无可遮，修为有却无可现，这本身修为无也无可灭，离增益边；修为无无可灭，修为有也无可现，故远离损减边。离二边的心性明光觉悟，即如是深奥的智慧。外依的本性也是：如水泡之喻，如猕猴和火之喻，如水中置水之喻，如本净虚空之喻。这是了知尽所有的广大智慧。


 །དེ་ཡང་། སྒྱུ་མ་བསྒོམ་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་རང་སེམས་ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་སྦྱང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །ཤིང་ཕུང་ཆེ་ན་མེ་ཕུང་ཆེ། །དུག་ལྔ་རྒྱས་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱས། །དུག་ལྔའི་འཛིན་པ་ཁོ་ལ་མེད། །སྔར་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོང་པ་སྡུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་ཤུགས་འབྱུང་དུ་བཞག་གོ། །།
༄། །བར་དོ།
བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བར་དོ་དང་པོ་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། གཉིས་པ་སྒྱུ་ལུས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། གསུམ་པ་མངལ་སྒོ་འགེགས་པ་དང་གསུམ་ཡིན་གསུང་། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ལུས་ཟུང་མི་ཐུབ། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ཁ་སྣ་སྐམས། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་དྲོད་ཆད། རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་དབུགས་རྒྱངས་པ་གཉིས་འབྱུང་། དེ་ནས་ཕྱི་དབུགས་ནི་ཆད། ནང་དབུགས་ནི་མ་ཆད། རྩི་ཆུང་འཕྲིག་ཕྲིག་ཙ་ན།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་རགས་པ་འགག་དུས་སུ། ཕྱི་རྟགས་དཀར་སྙམ་པ་དམར་པོར་རེ་བ། ཕྱི་རྟགས་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུ། ནང་རྟགས་དུ་བ་ལྟ་བུ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཕྱི་རྟགས་ཉི་མ་ཤར་
1-17-9b
བ་ལྟ་བུ། ནང་རྟག་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ། སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ། ཕྱི་རྟགས་མུན་པ་ལྟ་བུ། ནང་རྟགས་མར་མེ་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ལ། ཕྱི་རྟགས་སྐྱ་རེང་ཤར་བ་ལྟ་བུ། ནང་རྟགས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་ཤེས་པ་སྣང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོགས་པ་རགས་པ་འགགས་དུས་སུ་མཆེད་པ། སྣང་བ་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། མཆེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་དབང་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། དེ་ཙ་ན་གཉིས་སུ་བཤད་ཀྱང་གཉིས་མེད་བསམ་གཏན་གྱི་འོད་གསལ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་གཉིས་བསྲེ་བར་བཤད་ཀྱང་བསྲེ་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི། བར་དོ་དང་པོ་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དེ་ལ་མ་ཟིན་ན་དྲན་པ་དང་འདུན་པས་སྔར་ཡང་མ་ཟིན། ད་ནི་ཡི་དམ་ལྷའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་བྱས་ལ་འོད་གསལ་བསྒོམ་མོ། །མི་འོང་མི་སྲིད་དོ་གསུང་། དེས་བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ཁེགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་བསྒོམ་པས་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཆར་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་མེས། སྔར་ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དོ་གཉིས་པའོ། །དེས་ཀྱང་མ་ཟིན་ན། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འགེགས་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། དེས་མ་ཁེགས་ན། ཕ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་། མ་ལ་འདོད་མི་ཆགས། རང་ཡི་དམ་ལྷའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་བྱས་ལ་བསྒོམ། དེས་མ་ཁེགས་ན། སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མར་བསམ། བུད་མེད་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་ཡུམ་དུ་བསམ་ལ། བླ་མ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་། བླ་མའི་ཡུམ་ལ་འདོད་མི་ཆགས་པར་བྱས་ལ། དབང་དང་བྱིན་རླབས་ཞུ་བར་བསམ་པས་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེའོ། །དེས་མ་ཁེགས་ན། སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཧེ་རུ་ཀར་བསམ། བུད་མེད་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་བསམ། རང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་འཇའ་མཚོན་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་
1-17-10a
ཀྱི་རྟེན་བྱས་ལ་འོད་གསལ་བསྒོམ། དེས་མ་ཁེགས་ན་འཁོར་བའི་སྒོ་ལ་ཆགས་སྡང་མི་བྱའོ། །ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་བསྲེ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་མ་ཁེགས་ན། འགྲོ་དྲུག་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་ཝལ་གྱིས་འཆར་བས། དབང་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའམ། བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུའི་ལུས་བླངས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ། །བར་དོ་ཐ་མའོ། །ད་རུང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་བའི་སྒོ་མ་ཆོད་པར་འདུག་ན། ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཁྱད་ཅན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། དེ་ནས་བར་དོར་འཕོ་བའོ། །བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ཁེགས་ནས་ཚེགས་མེད་དེ། གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་དྲན་ནས་ཤེས་པ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་གསལ། འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་སྟེ་ཆོས་སྐུ་འཐོབ་བོ།

修持幻化与中阴
又说："在修持幻化之前，应当像水月一样净化自心。"关于了悟身与智慧的瑜伽："薪柴多时火焰大，五毒炽盛时智慧盛，无有对五毒的执著。"不追寻过去，不迎接未来，现在任其自然生起。
中阴
顶礼至尊上师！据说中阴有三种：第一是认知明光，第二是认知幻身，第三是遮止胎门。地融入水时身体无法支撑，水融入火时口鼻干燥，火融入风时热量断绝，风融入识时出现两次长气。然后外呼吸断绝，内呼吸未断。小脉微微颤动时，粗分别境界识灭时，外相是仿佛有白色变红，外相如月升起，内相如烟。第二刹那，外相如日
1-17-9b
出现，内相如萤火虫。第三刹那，外相如黑暗，内相如灯光。第四刹那，外相如黎明破晓，内相如无云晴空。自己的觉知显现有四种：粗分别灭时的增长，显现，显现增长，增长获得是获得一切能力，大获得是：此时虽说有二，但应观为无二，虽说要融合禅定明光与自然明光，但实际无需融合，本性明晰无分别。自然明光即是第一中阴认知明光。若未能掌握，虽以正念和意愿也未能掌握，那么现在应以本尊天身如幻作为意识所依来修持明光。据说这不会不现不可能。这样第一个七天被遮止，这样修持将只呈现明光，明光之火烧尽过去身体的一切习气，获得法身。这是第二中阴。如果这样也未能掌握，则应遮止胎城：修一切现象如幻。若仍不能遮止，则不对父亲生嗔，不贪恋母亲，以自己本尊天身如幻为意所依而修持。若仍不能遮止，则观一切男性为上师，一切女性为上师佛母，不对上师生嗔，不贪恋上师佛母，观想祈求灌顶和加持，这样不会生起贪嗔。若仍不能遮止，则观一切男性为黑鲁嘎，一切女性为金刚亥母，自己以如彩虹的本尊天为意
1-17-10a
所依而修持明光。若仍不能遮止，则不对轮回之门生起贪嗔。不生起贪嗔称为"融合贪嗔"。若这样也不能遮止，则六道众生都清晰显现于心，应取得具足能力的转轮王或帝释天那样的身体来利益众生。这是最后的中阴。如果仍想要取受生，并且未能断绝生门，则应对特殊的佛刹生起大信心，前往那里，有意识地取受生，然后中阴迁识。第一个七天过后将无困难，能忆起一切教授，心识明晰百倍，只趣入明光而获得法身。


 །སྔོན་བྱུང་སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་ཅན། །དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་འགྲོ་དྲུག་ཐམས་ཅད་མཐོང་། འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བསྐོར་ནུས་པས་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤུགས་དང་ལྡན། བར་དོ་དེའི་མིག་སྔ་རུ་ཕོ་མོ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་སྡང་མིག་གསེར་མི་སྐྱེ། ཞེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདུན་ཕྲག་དང་པོའི་ཞག་ཕྱེད་དང་བཞི་སྔར་གྱི་ལུས་སུ་སྣང་། ཕྱེད་དང་བཞི་ཕྱི་མ་གར་ལེན་དུ་སྣང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གདམས་ངག་ཡོད་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མི་གཏོང་བར། དྲན་པ་དང་འདུན་པས་བར་དོ་དང་པོ་ལ་བཟུང་། དེར་མ་ཟིན་ན་གཉིས་པ་ལ་བཟུང་། དེར་མ་ཟིན་ན་ཐ་མ་ལ་བྱའོ། །བར་དོ་ལ་བར་དོར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བ་སེམས་ལ་འཆར་བས། ནད་ཀ་དེ་བར་དོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤི་བ་ལ་ཤི་བར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐོག་ལྟ་བུ་གློ་བུར་དུ་ཤི་བ་ལ་ཡང་རྟགས་གོང་མ་རྣམས་འབྱུང་། དྲན་པ་དང་འདུན་པ་གོང་མ་ལྟར་བྱའོ།། །།
1-17-10b
བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས། དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་མི་དགོས། སྣང་བ་གསལ་ལ་མཆེད་པ་ཐོབ་པ་ངོ་བོ་རང་ཡིན། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འུབ་ཀྱིས་འདུས་པ་ཡིན། དྲན་རིག་རྒྱུན་ཆད་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན། བར་དོར། རབ་འོད་གསལ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན། ཐ་མ་མངལ་སྒོ་དགག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགགས་པ་ལ་ཐབས་མང་ཡང་བསྡུ་ན་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཡིན། ཡང་ན། དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བར་དོ་ངོས་བཟུང་། མངལ་སྐྱེས། བརྫུས་སྐྱེས། སྒོང་སྐྱེས། དྲོད་དང་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་རིམས་ཀྱི་དགག་པ་རྣམས་ནི། ལྷ་བསྒོམ་པས་ལུས་གཞན་མི་ལེན་ནོ། །འོད་གསལ་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་ལ་འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་དེ། ངོ་མ་ཤེས་ན། འཁོར་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་། །འོད་གསལ་ལ་སྣང་བ། སྣང་བ་ཆོས་སྐུ་ལ་མཆེད་པ། མཆེད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་སྤྲ་ཡས་འབྱུང་། དེ་ལ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་དྲུག་ཏུ་མི་འཁོར་བའི་ཐབས་ནི། བདག་འཆི་བ་ཡིན་པས། འོད་གསལ་ཆོས་སྐུ་ལ་ངོ་མ་ཤེས་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ངོ་ཤེས་ནས་འཁོར་བར་མི་འཇུག །གཉིས་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པས། བར་དོར་ལུས་གསུམ་དག་ནས། འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན། འཁོར་བ་ལ་སྲེད་པ་མེད་པས། ལེན་པ་མེད་དོ། །འཁོར་བ་ལུགས་ཀྱི་བར་དོ། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། འདོད་ཆགས་འཁོར་བ་ཡིན་པས། བདེ་བ་དང་བསྲེ། རྨི་ལམ་བར་དོ་གཏི་མུག་འཁོར་བ་ཡིན་པས། རྨི་ལམ་དང་བསྲེ། སྲིད་པ་བར་དོར། ཕ་མ་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་བ་ཡིན་པས། བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒྱུར། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བར་དོ་མ་དང་བུ་བསྲེ་བ། ནམ་མཁའ་དང་
1-17-11a
སེམས་སུ་བསྲེ་བ། སེམས་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་དང་བསྲེ་བ་འདི་ལམ་ཡིན། འབྲས་བུ་ལ། བསྲེ་བྱ། བསྲེ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡིན་གསུང་། ན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་འཆི་རྟགས་རྣམས་ཚང་ན་འཕོ་བའོ། །དུས་ཅི་ཙམ་ནས་འཕོ་བ་དང་གཅིག །ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར། སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་བཞིན་བྱའོ།། །།ལུས་གནས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་གཉིས། ན་ལྟེ་བར་པད་འདབ་བཞི་ལ་ཨཱཿནུ་ཏ་ར། དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལ་གཏད་དེ། དམིགས་པ་གང་ལྟར་བྱ་བ་དང་གསུམ། ན་ཧཱུཾ་འོད་དུ་ཞུ་བས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་སངས་རྒྱ་བ་ཡིན་གསུང་།། སངས་གང་གིས་རྒྱ་བ་དང་བཞིའོ།

中阴状态与解脱方法
如经中所说："前生有情具肉身，诸根具足无障碍。"以意根能见六道一切众生，能于刹那间周游六道之处，具足业力神通之力。中阴身面前见男女交合不生贪嗔黄眼。对所有众生而言，第一个七天的前三天半显现为前世身体，后三天半显现为将要投生之处。瑜伽士有教授，不应随之而去，应以正念和意愿把握第一中阴；若未把握，则把握第二中阴；若仍未把握，则应把握最后中阴。在中阴中了知为中阴是：六道之相显现于心时，应当了知那时是中阴。死时会生起对死的认知。对于如雷电般突然死亡的人，也会出现前述征相，应当如前运用正念和意愿。
1-17-10b
顶礼至尊上师！地融入水时，不必修持如烟、如月升起等。明显的显现、增长、获得本身就是[自然明光的]本性，一切分别念汇聚消融，念知相续中断而消失。在中阴中，上等者以明光成佛，中等者以幻身成佛，下等者通过遮止胎门成佛。虽有许多遮止方法，归纳起来就是生起次第和圆满次第两种。或者，通过清净幻身和不清净幻身来认识中阴。胎生、化生、卵生、湿生等[四生]都可通过生起次第遮止：修持本尊不再取其他身体。明光法身在众生死亡时也有，若不认识它，轮回将顺序发生：明光中有显现，显现中法身有增长，增长中生起无量分别念，这称为轮回。不在六道轮回的方法是：知道自己将死，修持到认识明光法身为止，认识它后不再入轮回。不离开无二状态，在中阴中净化三身，只趣入明光。无有对轮回的贪著，故无取着。轮回顺序的中阴，生死中阴，贪欲是轮回，应与乐融合；梦中阴，愚痴是轮回，应与梦融合；有中阴中，父母是轮回，应转变为上师父母；功德圆满中阴，将母子融合，将虚空和
1-17-11a
心融合，将心性和法性融合，这是道路。在果位上，离开能融合和所融合，据说即是[解脱]。若外、内、密三种死亡征兆齐备，则应迁识。何时迁识是第一[要点]。如同涅槃时，应做狮子卧姿。身体如何安置是第二[要点]。在脐轮四瓣莲花上[观想]"啊"（藏文：ཨཱཿ，梵文拟音：āḥ，梵文天城体：आः，梵文泰卢固体：ఆః，汉语字面意义：啊，汉语拟音：a）"努"（藏文：ནུ，梵文拟音：nu，梵文天城体：नु，梵文泰卢固体：ను，汉语字面意义：努，汉语拟音：nu）"塔"（藏文：ཏ，梵文拟音：ta，梵文天城体：त，梵文泰卢固体：త，汉语字面意义：塔，汉语拟音：ta）"热"（藏文：ར，梵文拟音：ra，梵文天城体：र，梵文泰卢固体：ర，汉语字面意义：热，汉语拟音：re），中央专注于"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文拟音：hūṃ，梵文天城体：हूँ，梵文泰卢固体：హూఁ，汉语字面意义：吽，汉语拟音：hong），如何观想是第三[要点]。据说"吽"字融化为光后，在空性境界中成佛。由谁成佛是第四[要点]。


 །འདིས་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོགས་པར་གྱུར་ཅིག །བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དུ་ཤོག། །།


祈愿文
愿此[教法]也能对佛法和众生产生广大利益！愿吉祥光明成为世界的庄严！
;


